اعتبارسنجی احادیث شیعه؛ زیرساخت‌ها، فرایندها، پیامدها

معرفی کتاب: اعتبارسنجی احادیث شیعه؛ زیرساخت‌ها، فرایندها، پیامدها

 نویسنده: استاد سید علیرضا حسینی شیرازی

 ناشر: انشارات سمت

دریافت متن 50 صفحه ابتدایی

حجم: 4.4 مگابایت

از دیرباز مسئله‌ی اعتبار حدیث و ملاک‌های آن از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث عالمان امامیه بوده است. امروزه نیز رواج دیدگاه‌هایی که با بزرگ‌نمایی مشکلات و آسیب‌های حوزه حدیث، فضای کلی حدیث شیعه را بی‌اعتبار جلوه می‌دهند، بر اهمیت این مباحث افزوده است.

طرفداران این دیدگاه‌ها بر آن‌اند که مشکلات حدیث شیعه، به‌ویژه مسئله‌ی جعل و دسّ حدیث از سوی غالیان، چنان تاثیر چشمگیر و پایداری بر میراث حدیثی امامیه گذاشته است که نمی توان به سادگی احادیث را –هرچند از جهت سند پر تکرار باشند- پذیرفت.

استواری ارزیابی اعتبار حدیث تنها بر ارزیابی سند، آن هم بر پایه توثیق و تضعیف‌های مندرج در نگاشته‌های رجالی، دیدگاهی مشهور است اما بر اساس تتبع تاریخی نمی‌توان آن را دیدگاه عالمان متقدم امامیه دانست. برای دریافت روش اعتبار احادیث نزد قدما باید کتب آن‌ها را در چهارچوب‌های مد نظر مولفان آن‌ بازخوانی کرد و نمی‌توان اصطلاحات و تعابیر مورد استفاده‌ی آنان را با مبنایی که پس از آن‌ها از سوی مدرسه حله تبیین شده تطبیق داد.

کتاب حاضر تلاشی است برای ارائه‌ی منظومه‌ای سازمان یافته در پاسخ به مسائل حوزه‌ی #اعتبارسنجی حدیث امامیه. برخی از مهم ترین مطالبی که در کتاب به آن‌ها پرداخته شده عبارت اند از: منبع شناسی علم رجال شیعه؛ بازخوانی مفاهیم کلیدی علم رجال چون وثاقت، ضعف و غلو و عوامل و زمینه‌های پدید آمدن هریک از آن‌ها؛ توجه به پدیده‌ی استثنا در روایات کتب حدیثی؛ توجه به نقش محوری تألیفات حدیثی و تفکیک میان نقش تبعی و استقلالی راویان.

پیام اصلی این کتاب بازشناسی پایه‌ها و مولفه‌های مبنایی اعتبار سنجی «قرینه محور» در برابر مبنای اعتبار سنجی«راوی محور» کنونی است.

این نوشتار در چهار بخش و سه ضمیمه تنظیم شده است: 

بخش نخست: حدیث و چالش‌های فراروی در دوران معاصر

بخش دوم: نگاشته‌های کهن اعتبار سنجی و رجالی شیعی

بخش سوم: دانشیان رجال و داوری راویان صاحب اثر

بخش چهارم: واقعیت‌های حاکم بر فرایند اعتبار سنجی حدیث از عصر حضور تا زمان پیدایش نگاشته های اعتبار سنجی

ضمیمه یک: بازخوانی گزارش دسّ و تحریف غالیان در پرتوی کارکرد فرهنگی نهاد امامت

ضمیمه دو: بازخوانی میراث امامتی سه تن از راویان متهم به غلو

ضمیمه سه: تعارض جرح و تعدیل یا ناسازگاری توثیق و تضعیف

کتاب «اعتبارسنجی احادیث شیعه؛ زیرساخت‌ها، فرایندها، پیامدها» تألیف استاد سید علی‌رضا حسینی از سوی انتشارات سمت و با همکاری مؤسسه علمی فرهنگی امام هادی، به زبان فارسی، در قطع وزیزی، در 700  صفحه به نگارش درآمده است و در سال 1397 شده است.